Powrót

Maria Callas

Kraj produkcji: Polska
Kategoria wiekowa: b.o.
Maria Callas
Maria Callas przyszła na świat 2 grudnia 1923 roku w Nowym Jorku. Zmarła 16 września 1977 roku w Paryżu. Była grecką śpiewaczką operową o międzynarodowej sławie. Nazywana była "primadonną stulecia", "primadonna assoluta" i "La Divina" ("Boska"). Była primadonną mediolańskiej La Scali i Metropolitan Opera w Nowym Jorku.
Była obdarzona sopranem dramatycznym (soprano drammatico d'agilità) ze zdolnością do wykonywania partii koloraturowych.
Rodzice Callas - Georges Kalogeropoulos, farmaceuta i Evangelia Dimitroadou - pobrali się w 1916 roku w Atenach. W Grecji urodziło się dwoje ich dzieci - córka Iakinthy (ur. 1917) i syn Vasily (1919-1922). W 1923 roku Kalogeropoulosowie wyemigrowali do Nowego Jorku, gdzie po czterech miesiącach od przyjazdu urodziła się ich druga córka. Na chrzcie w prawosławnej katedrze na Manhatannie nadano jej imiona Maria Anna Zofia Cecylia. Ze względów praktycznych Kalogeropoulos zmienił nazwisko na Callas. Pod tym nazwiskiem znana była później Maria, choć w czasie pobytu w Grecji posługiwała się nazwiskiem Kalogeropoulou.
Od wczesnego dzieciństwa matka starała się rozwijać jej zdolności muzyczne, zapewniając jej prywatne lekcje. W 1934 roku zgłosiła córkę do programu radiowego Major Bowes Amateur Hour, w którym Maria zdobyła drugą nagrodę. 
W 1937 roku Evangelia postanowiła wrócić wraz z córkami do Grecji. Georges pozostał w Ameryce i wspierał rodzinę finansowo. Maria została przyjęta do Konserwatorium Narodowego w Atenach, gdzie jej nauczycielką była Maria Trivelli. W 1938 roku Maria wystąpiła w dorocznym koncercie studenckim i zdobyła pierwszą nagrodę.
W kwietniu 1939 roku Callas wystąpiła po raz pierwszy w pełnej partii operowej w studenckim przedstawieniu "Rycerskości wieśniaczej" Mascagniego, wykonując wiodącą partię Santuzzy. Od września 1939 roku Callas uczyła się w Konserwatorium Ateńskim pod kierunkiem Elviry de Hidalgo, znakomitej hiszpańskiej śpiewaczki. W czerwcu 1940 roku z powodzeniem wystąpiła w partii tytułowej w studenckim przedstawieniu "Siostry Angeliki" Pucciniego.
W lutym 1941 roku Callas wystąpiła po raz pierwszy na profesjonalnej scenie w Operze Ateńskiej. Zarówno krytyka jak publiczność przyjęły występ bardzo dobrze. W sierpniu 1941, na tej samej scenie, Callas zaśpiewała po raz pierwszy partię tytułową w "Tosce". W wieku 17 lat stała się jedną z czołowych śpiewaczek greckich. We wrześniu 1945 zdecydowała się na powrót do Nowego Jorku.
Po powrocie do Nowego Jorku Callas została przesłuchana przez dyrektora Metropolitan Opera. Zaproponowano jej występy w dwóch partiach - Leonory w "Fideliu" i Cio-cio-san w "Madame Butterfly" Pucciniego. Obie propozycje odrzuciła. Kolejne przesłuchanie — dla Opery w San Francisco — zakończyło się odmową angażu. Niepowodzeniem zakończyły się także przygotowania do wystawienia w 1947 w Chicago "Turandot" Pucciniego. Wiosną 1947 Callas zdobyła kontrakt na cztery przedstawienia "Giocondy" Ponchiellego otwierające sezon w Arena di Verona i w czerwcu udała się w podróż do Włoch.
3 sierpnia 1947 Callas zadebiutowała we Włoszech występem w Arena di Verona w partii Giocondy. W grudniu 1947 z powodzeniem wystąpiła w weneckim Teatro La Fenice jako Izolda w "Tristanie i Izoldzie" Wagnera. Wystąpiła również jako Leonora w "Mocy przeznaczenia" Verdiego i Aida w "Aidzie" Verdiego. 30 listopada 1948 po raz pierwszy w swej karierze zaśpiewała we florenckim Teatro Comunale partię Normy w "Normie" Belliniego, która stała się jedną z najważniejszych ról w jej repertuarze.
W styczniu 1949 wystąpiła w La Fenice jako Brunhilda w "Walkirii" Wagnera. W tym samym czasie, przyjmując zastępstwo za chorą Margheritę Carosio, wykonała partię Elwiry w "Purytanach" Belliniego. Kolejnym sukcesem był występ w partii Kundry w "Parsifalu" Wagnera wystawianym w Operze Rzymskiej.
21 kwietnia 1949 Callas poślubiła bogatego włoskiego przemysłowca Giovanniego Battistę Meneghiniego, z którym związana była od przyjazdu do Włoch. Przez cały czas ich związku i małżeństwa Meneghini pełnił także rolę agenta żony, rezygnując z prowadzenia własnych interesów.
Latem 1949 występowała w Teatro Colón w Buenos Aires. W grudniu 1949 odniosła sukces jako Abigail w "Nabucco" Verdiego w neapolitańskim Teatro San Carlo. 21 kwietnia 1950 debiutowała w La Scali partią Aidy. 
Jesienią 1950 Callas wystąpiła po raz pierwszy w partii komicznej, jako Fiorilla w "Turku we Włoszech" Rossiniego, odnosząc kolejny sukces. W styczniu 1951 występując we Florencji włączyła do repertuaru jedną z najważniejszych partii swojej kariery — Violettę w "Traviacie" Verdiego. Latem wystąpiła tamże z powodzeniem jako Elena w "Nieszporach sycylijskich" Verdiego i jako Eurydyka w prapremierze teatralnej "Orfeusza i Eurydyki" Haydna. 
Rosnąca sława Callas i interwencja Arturo Toscaniniego, który zamierzał obsadzić ją jako Lady Makbet w "Makbecie" Verdiego zmusiły wreszcie niechętnego jej dyrektora La Scali Antonia Ghiringhellego do zaproponowania śpiewaczce kontraktu. Na otwarcie sezonu 1951-52 wystąpiła w "Nieszporach sycylijskich", następnie w "Normie" i w jedynej w swojej karierze partii mozartowskiej — jako Konstancja w "Uprowadzeniu z seraju". Pierwszy sezon w La Scali był wielkim sukcesem śpiewaczki i ugruntował jej pozycję jako jednej z największych gwiazd ówczesnej sceny operowej.
W 1952 wystąpiła z wielkim powodzeniem na festiwalu Maggio Musicale Fiorentino w tytułowej partii w "Armidzie" Rossiniego, operze niewystawianej od 1835 roku. We wszystkich operach towarzyszył jej Giuseppe di Stefano, z którym wystąpiła w poprzednim sezonie w jednym spektaklu "Traviaty". Di Stefano stał się najważniejszym partnerem scenicznym Callas i w większości nagrań, których dokonała. Jesienią Callas zadebiutowała w Covent Garden w "Normie".
W kolejnym sezonie w La Scali wystąpiła jako Lady Makbet w "Makbecie" Verdiego, tworząc jedną z najznakomitszych kreacji w swojej karierze. Wiosną 1953 we Florencji po raz pierwszy kreowała kolejną swoją koronną partię — Medeę w "Medei" Cherubiniego. W tej samej partii wystąpiła na przełomie 1953 i 1954 w La Scali odnosząc wielki sukces. Wiosną 1954 w La Scali wystąpiła pierwszy raz jako Elżbieta w "Don Carlosie" Verdiego i Alcesta w "Alceście" Glucka. 
Jesienią 1954 Callas z wielkim powodzeniem wystąpiła w Lyric Theater w Chicago. Otwierała również sezon w La Scali śpiewając po raz pierwszy partię Julii w "Westalce" Spontiniego. W tym samym sezonie występowała w La Scali. Jesienią 1955 ponownie pojawiła się w Chicago. W 1956 w La Scali Luchino Visconti wyreżyserował nową inscenizację "Traviaty" z Callas. Doskonale przyjęte przedstawienie zapoczątkowało współpracę śpiewaczki z reżyserem, której efektem były w następnych latach inscenizacje "Lunatyczki" (La Scala, 1957), "Anny Boleyn" Donizettiego (La Scala, 1957), "Ifigenii na Taurydzie" Glucka (La Scala, 1957), "Toski" (Covent Garden, 1964) i "Normy" (Paryż, 1964).
W 1956 wystąpiła w La Scali także jako Rozyna w "Cyruliku sewilskim" Rossiniego i Fedora w "Fedorze" Giordana. 
W 1958 ponownie występowała w Metropolitan Opera, a w La Scali zaśpiewała po raz pierwszy partię Imogeny w "Piracie" Belliniego. Konflikt z dyrektorem La Scali Ghiringhellim spowodował, że nie podpisano kontraktu na kolejny sezon. Na skutek sporów repertuarowych nie doszło również do jej planowanych występów w Metropolitan Opera w sezonie 1959-60. W 1960 wystąpiła w Grecji, śpiewając partie Normy i Medei w antycznym teatrze w Epidaurosie. Powróciła także na scenę La Scali.
Zbyt intensywna aktywność zawodowa oraz problemy w życiu osobistym Callas sprawiły, że na przełomie lat 50. i 60. zaczęły występować u niej problemy z głosem. W tym czasie nawiązała romans z Arystotelesem Onasisem, czego skutkiem było orzeczenie separacji z Meneghinim. Znacznie ograniczyła swoją aktywność zawodową, występując tylko kilkanaście razy w roku. W 1964 po raz pierwszy pojawiła się na scenie Opery Paryskiej. W 1965 na tej samej scenie wykonała partię Toski. 5 czerwca 1965 wystąpiła po raz ostatni na scenie śpiewając Toskę w Covent Garden.
Callas kilkakrotnie planowała powrót na scenę, zamiary te jednak z różnych powodów nie powiodły się. Nie doszło także do realizacji filmowej wersji "Toski", do produkcji której przystąpiono w 1965. W 1968 rozpadł się związek Callas z Onasisem.
Triumfem Callas jako aktorki dramatycznej była tytułowa rola w filmie "Medea" Piera Paola Pasoliniego z 1969 roku według tragedii Eurypidesa. W 1973 i 1974 wystąpiła w recitalach z Giuseppe di Stefano w Niemczech, Hiszpanii, Francji, Holandii, Włoszech, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Korei Płd i Japonii. Ostatni jej występ miał miejsce w Sapporo 11 listopada 1974 roku.
Próbowała sił jako reżyser, wystawiając w La Scali operę Giuseppe Verdiego "Nieszpory sycylijskie" (1973). Inscenizacja wzbudziła jednak kontrowersje. W latach 1971-1972 prowadziła w nowojorskiej Juilliard School of Music kursy mistrzowskie.
Zmarła nagle na zawał serca w swym paryskim mieszkaniu. Jej skremowane prochy złożono na paryskim Cmentarzu Père-Lachaise. Jej prochy zostały skradzione, ale udało się je odzyskać i zostały – zgodnie z jej życzeniem – rozsypane nad Morzem Egejskim.
Callas była bohaterką licznych skandali, w wielu przypadkach rozdmuchiwanych przez żądną sensacji prasę i wrogów artystki. Kontrowersje wzbudzało jej zachowanie, oceniane jako manieryczne, publicznie toczone spory z Renatą Tebaldi oraz romans z Onasisem. 2 stycznia 1958 wywołała gwałtowne reakcje publiczności, prasy, a nawet parlamentu włoskiego, kiedy niezadowolona z chłodnej reakcji publiczności, spowodowanej niedyspozycją śpiewaczki, przerwała po pierwszym akcie spektakl "Normy" i odmówiła powrotu na scenę, czyniąc to mimo obecności na widowni prezydenta Włoch.

Oglądaj online